FAQS

Ο καρκίνος του μαστού είναι η κύρια αιτία θανάτου των γυναικών στις ηλικίες 35 έως 59 ετών. Μοναδικός τρόπος αντιμετώπισής του, είναι η πρόληψη, η οποία επιτυγχάνεται με τη μαστογραφία. Ο ιδανικότερος τρόπος πρόληψης, είναι ο συνδυασμός της μαστογραφίας με την ψηλάφηση και τον υπερηχογραφικό έλεγχο. Και αυτό γιατί σε ένα πολύ μικρό ποσοστό ασθενών, ο καρκίνος μπορεί να διαγνωσθεί μόνο σε μία από τις παραπάνω εξετάσεις. Βέβαια, η μαστογραφία μας δίνει τις περισσότερες πληροφορίες, γι' αυτό και είναι ο κύριος τρόπος έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης, γιατί όταν ο καρκίνος διαγνωσθεί έγκαιρα, μπορεί να θεραπευτεί ριζικά.
 
Απαντήσεις σε συχνά ερωτήματα, που αφορούν τις μαστογραφίες:

Πότε πρέπει να γίνεται η πρώτη μαστογραφία;

Τα τελευταία χρόνια ο καρκίνος του μαστού συναντάται όλο και σε νεότερες γυναίκες. 12% των καρκίνων του μαστού συναντάται σε γυναίκες κάτω των 45 ετών. Γι' αυτό και προτείνεται η πρώτη μαστογραφία να γίνεται στην ηλικία των 35 ετών, η οποία χρησιμοποιείται στις μελλοντικές μαστογραφίες, ως εξέταση αναφοράς. Σημειωτέον ότι το 35% των καρκίνων του μαστού εμφανίζονται σε γυναίκες κάτω των 55 ετών. Στις περιπτώσεις, όμως, επιβαρυμένου οικογενειακού ιστορικού, ακολουθείται διαφορετικό πρωτόκολλο κατά περίπτωση.

Κάθε πότε πρέπει να επαναλαμβάνεται η μαστογραφία;

Σύμφωνα με επιστημονικές συστάσεις, που ισχύουν διεθνώς, πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο, από την ηλικία των 40 ετών και μέχρι την ηλικία των 70-72 ετών. Μετά επαναλαμβάνεται κάθε δυο χρόνια και για όσα χρόνια η κατάσταση της γενικής υγείας της γυναίκας είναι καλή.

Είναι επικίνδυνη η ακτινοβολία της μαστογραφίας;

Οι σύγχρονοι ψηφιακοί μαστογράφοι εκπέμπουν χαμηλή δόση ακτινοβολίας. Δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι η ακτινοβολία της μαστογραφίας ευθύνεται για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού ή για οποιαδήποτε άλλη βλάβη. Η δόση ακτινοβολίας μιας μαστογραφίας, σε μέσου μεγέθους μαστούς, ισοδυναμεί με ακτινοβολία που παίρνουμε από το περιβάλλον σε 2 μήνες.

Η κληρονομικότητα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού;

Η κληρονομικότητα παίζει ρόλο, και κυρίως όταν συγγενείς α’ βαθμού έχουν εμφανίσει καρκίνο σε μικρή ηλικία. Τότε ο προληπτικός έλεγχος(μαστογραφία, υπερηχογράφημα, μαγνητική μαστογραφία) αρχίζει νωρίς, από την ηλικία των 25 ετών και οπωσδήποτε 5 χρόνια νωρίτερα από την εμφάνιση της νόσου στο συγγενικό πρόσωπο.
Άλλοι παράγοντες, επιβαρυντικοί είναι η μικρή ηλικία εμμηναρχής και η μεγάλη ηλικία εμμηνόπαυσης, η ατεκνία, η πρώτη κύηση σε ηλικία άνω των 35 ετών, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και η μακροχρόνια θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.
Ευεργετικοί παράγοντες είναι η εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία, ο θηλασμός, η σωστή διατροφή και η άσκηση. Φυσικά δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες της πρώτης ομάδας θα εμφανίσουν καρκίνο και της δεύτερης όχι. Απλά οι παράγοντες αυτοί συνεργούν προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση.

Πότε πρέπει να γίνεται η μαστογραφία κατά τη διάρκεια του κύκλου;

Η μαστογραφία είναι καλό να γίνεται τις πρώτες 10 μέρες μετά το τέλος της εμμηνορρυσίας.

Υπάρχει περίπτωση να μη φαίνεται ο καρκίνος στη μαστογραφία;

Δυστυχώς δεν φαίνεται πάντα. Σ' ένα ποσοστό 8-12 % ο καρκίνος του μαστού δεν απεικονίζεται στην μαστογραφία. Γι' αυτό πρέπει να συμπληρώνεται με ψηλάφηση από εξειδικευμένο γιατρό και με υπερηχογράφημα του μαστού. Επίσης, σε ένα ποσοστό 10% περίπου, έχουμε ψευδώς θετικό αποτέλεσμα. Δηλαδή θεωρούμε ότι πρόκειται για καρκίνο ενώ δεν είναι. 
2. Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας
Μια στις δύο γυναίκες μετά τα 50 θα υποστεί κάταγμα λόγω οστεοπόρωσης.
Η κακή διατροφή, το  κάπνισμα, το αλκοόλ (πάνω από δυο ποτήρια ημερησίως)  και η καθιστική ζωή, είναι επιβαρυντικοί παράγοντες.  Επίσης, η κληρονομικότητα παίζει ρόλο.
Η πρόληψη γίνεται είτε στο στάδιο, κατά το οποίο κτίζονται τα οστά στην παιδική και εφηβική ηλικία, είτε στο στάδιο που πιθανόν να εκδηλωθεί η νόσος.
Στο πρώτο στάδιο απαιτείται:
•       Διατροφή πλούσια σε Ca και βιταμίνη D 
•       Άσκηση
•       Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ

Στο δεύτερο στάδιο γίνεται έλεγχος της οστικής μάζας στο πρώτο 6/μηνο μετά την εμμηνόπαυση.
Απαιτείται να γίνεται μέτρηση στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στο ισχίο.
Ανάλογα με τα αποτελέσματα της πρώτης εξέτασης, καθορίζεται ο χρόνος της επόμενης εξέτασης.
Εάν η ασθενής λαμβάνει φάρμακα για οστεοπόρωση, η εξέταση πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 1 ή 2 χρόνια.
Η μεγάλη απώλεια οστικής μάζας γίνεται  τα 3 πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Εάν στην επόμενη μέτρηση υπάρχει απώλεια >3%  (έστω και αν η μέτρηση είναι φυσιολογική) τίθεται η υποψία απώλειας της μάζας και χρειάζεται θεραπεία.
Η δόση της ακτινοβολίας, με την οποία γίνεται ο έλεγχος, αντιστοιχεί στο ένα δέκατο της ακτινογραφίας θώρακος.
(Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας στην πτέρνα, στον πήχη ή στα δάχτυλα δεν πρέπει να γίνεται για την διάγνωση της οστεοπόρωσης ή την αξιολόγηση της φαρμακευτικής αγωγής).

3. Ιοντίζουσα ακτινοβολία και κύηση:
(Πηγή: Ελλ. Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας)

Οι γυναίκες, που πιθανόν είναι έγκυες, οφείλουν να ενημερώνουν το προσωπικό ή το γιατρό. Εφόσον πρέπει να γίνει η ακτινογραφία θα γίνει, αρκεί να ενημερωθεί η έγκυος. 
Σ' ένα ποσοστό 3-6 % θα εμφανιστούν ανωμαλίες στα έμβρυα, ανεξάρτητα αν έχουν ακτινοβοληθεί. 
Εάν μια έγκυος δεχθεί στη μήτρα της ακτινοβολία 1 mSv έχει πιθανότητα να εμφανίσει το έμβρυο καρκίνο ή λευχαιμία 0,015%. Δηλαδή στις 100.000 γυναίκες, 15 θα γεννήσουν παιδιά που θα εμφανίσουν καρκίνο.
Στις μέρες μας το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου στο γενικό πληθυσμό είναι 25%. Δηλαδή στα 100.000 άτομα που θα γεννηθούν, τα 25.000 θα εμφανίσουν κάποιας μορφής καρκίνο ανεξαρτήτως αν στην εμβρυϊκή τους ζωή ακτινοβολήθηκαν.
Στην ακτινογραφία θώρακα της εγκύου το κύημα παίρνει λιγότερο από 0,01 mSv. 
Σύμφωνα με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δόσεις μικρότερες των 100 mSv δεν πρέπει να διακόπτεται η εγκυμοσύνη. Πάνω από 100 mSv συζητείται. Αποκλείεται στις συνήθεις ακτινογραφικές εξετάσεις οι δόσεις να είναι της τάξης των 100 mSv στο έμβρυο. Δεν δικαιολογείται διακοπή σε ακτινογραφίες θώρακα, αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης, άκρων, μαστογραφία, οδοντιατρικές ακτινογραφίες, αξονική κρανίου και θώρακα.

Δεν πρέπει να φοβόμαστε τις ακτινογραφίες, αρκεί να γίνονται όταν πρέπει και όσες πρέπει, γιατί θα μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες, που μπορεί να σώσουν ζωές.
Η αξονική τομογραφία να είναι η τελευταία λύση, όταν ένα πρόβλημα υγείας μπορεί να λυθεί με άλλες διαγνωστικές και απεικονιστικές μεθόδους. 
Σημειωτέον,  ότι ακτινοβολία 1(μίας)  αξονικής τομογραφίας αντιστοιχεί σε ακτινοβολία 400 ακτινογραφιών θώρακα.

Ακτινοδιαγνωστικό και
Υπερηχογραφικό Ιατρείο
Κωνσταντίνος Καντζάβελος
Ακτινολόγος

Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 7
Τ.Κ. 22100, Τρίπολη
Τηλ.: 2710 222 386
Κιν: 6945 548 910
E-mail: kantzavelos2@hotmail.com
info@aktinologikokantzavelos.gr